والدگری و استرس والدین

اصطلاح والدگری که از ریشه لاتین پرو به معنی زندگی بخش گرفته شده است، مفهومی فراتر از مراقبت های والدینی دارد . پرورش کودکان سالم و سازگار یک دست آورد مهم برای هر پدر و مادری است. شناخت اینکه والدین می توانند بر فرزندان خود تأثیرگذار باشند و کمک به برآوردن نیازهای فرزندانشان می تواند باعث احساس رضایت والدین شود کار طاقت فرسا، مسئولیت پذیری و نیاز به زمان و توجه در والدین باعث ایجاد استرس و احساس گرفتاری و تحت الشعاع قراردادن خواسته های آنها می شود..

کیپور و ماراسی (2010) والدگری را به منزله هر نوع عمل مثبت یا منفی والدین که بر فرزندانشان موثر است، تعریف کرده اند. توجه به شیوه های فرزند پرورش و نیز بازخوردها، عقاید و هیجان های والدینی بیش از پیش رو به گسترش است، بعد مهمی از تجربه والدگری، پیرامون اضطراب ها، ترس ها و استرس هایی شکل می گیرد که به وسیله نقش مراقبتی برانگیخته و تشدید می شوند.

تعریف استرس والدینی

استرس والدینی اصطلاحی است که مشخص کننده ادراک استرس در نظام والد – کودک است که هم ویژگی های استرس زای کودک و هم پاسخ های والدین به این ویژگی ها را در بر می گیرد. ارتباط بین استرس و فرزند پروری، مدت زمان زیادی است که مورد توجه و علاقه پژوهشگران قرار گرفته است. بطور کلی استرس، فرزند پروري که نوعی استرس است که توسط والدین تجربه می شود ناشی از مقتضیات فرزند پروری است.

لازاروس و فالکمن(1984) استرس والدین را ناشی از ارزیابی شناختی منفی والدین از توانمندی های خود به عنوان والد می داند به نظر او در صورتی که والدین موقعیت و شرایط والدگری را منفی ارزیابی کند، دچار استرس می شوند. مراقبت از کودکان حتی در بهترین شرایط، فعالیتی چالش برانگیز است و گاهی در کنار مراقبت از کودکان شرایطی به والدین تحمیل می شود که بر چالشxadهای آنان می افزاید مانند جدایی با مرگ همسر، در چنین شرایطی و باقی در شرایط عادی ، اگر فرزند خانواده دچار معلولیتی هم باشد مشکلات والد یا والدین و به تبع آن فشار فرزند پروری هم زیاد می شود.تحقیقات نشان می دهد که استرس والدین با چندین پیامد منفی در ارتباط است مثل نارضایتی والدین، وجود نشانه های بیماری ، کیفیت پایین زناشویی، عملکرد ضعیف کودک ، مشکلات رفتاری کودک و افسردگی .

عوامل موثر در استرس والدینی

منابع متعدد استرس والدینی، توانایی ها و مهارت های والدینی را که با مشکلاتی مواجه می کنند؛ این منابع شامل عوامل درون خانوادگی مانند اضطراب و افسردگی و مشکلات روزانه و عوامل برون خانوادگی، فقر و بیکاری می شوند.

عوامل درون خانوادگی

الف) ویژگی های کودک

سن کودک: پژوهش های میلر حکایت از این دارند که مراقبت از کودکان خردسال با سطوح بالاتری از استرس همراه است؛ هرچه سن کودکان کمتر باشد مراقبت و پاسخگویی به نیازهای آن ها برای والدین دشوارتر خواهد بود.

سن تحولی کودک: برخی از پژوهشگران بلسکی و بورنشتاین معتقدند سن تحولی یکی از منابع استرس والدینی است.

جنس کودک: با مرور جامع ادبیات پژوهشی، اثر جنس کودک بر والدگری و شیوه های رفتاری والدین پرداخته شد؛ بر اساس این پژوهش، تحول پسران و دختران متفاوت بوده و پسران در تنظیم هیجان های خود با مشکلات بیشتری مواجه اند و به نظر تحریک پذیرتر از دختران می رسند.

تعداد خواهرها و برادرها: تعداد خواهر ها و برادران را از عوامل موثر در استرس والدین می باشد.

ترتیب تولد: ترتیب تولد کودک را یکی از عوامل استرس زای والدین عنوان می کنند.

پیش رس بودن کودک: پژوهش های انجام شده نشان می دهد، که زودتر از موعد به دنیا می آیند، استرس بیشتری برای والدین به همراه دارد.

وضعیت سلامت کودک : نتایج پژوهش ها نشان می دهد، استرس در بین والدینی که فرزندان آن ها دچار بیماری های مزمن هستند بیشتر است.

سخت مزاجی : کودکان با مزاج سخت و مشکلات رفتاری بیشتر، استرس والدین بالاتری را بوجود می آورند. وجود مشکلات رفتاری ( رفتارهای برون سازی شده کودک): شواهد حاکی از آن است که وقتی فرزندان، مبتلا به مشکلات رفتاری هستند والدین سطوح بالاتر استرس را تجربه می کنند. برای مثال، استرس والدینی در بین والدین کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه، بیشتر گزارش شده است .

ادامه دارد...

برچسبها: استرس والدین, استرس, مرکز مشاوره در گرگان, مشاوره در گرگان, روان شناس در گرگان مرکز مشاوره کودک گرگان...