پشت پرده لالی انتخابی چیست و راهکار درمانی دارد؟ ( قسمت اول)

در این گزارش به بررسی کامل «لالی انتخابی چیست و راهکار درمانی دارد؟ ( قسمت اول)» می‌پردازیم و آخرین اخبار، جزئیات و نکات مهم مربوط به این موضوع را مرور خواهیم کرد.

در ادامه، تمامی اطلاعات موجود درباره این موضوع به صورت یکجا گردآوری شده است تا بتوانید بدون نیاز به مراجعه به منابع مختلف، جزئیات کامل را مطالعه کنید.

معیارهای تشخیص برای سکوت انتخابی

معیارهای تشخیص سکوت انتخابی، از متن تجدید نظر شده کتاب راهنمای تشخیص و آماری اختلالات روانی، نسخه پنجم به شرح زیر است:

الف- عدم صحبت کردن مداوم در موقعیت های خاص اجتماعی (که در آنجا انتظار صحبت کردن وجود دارد،مثل مدرسه) با وجود اینکه کودک در شرایط دیگر صحبت می کند.

ب- اختلال مانع موفقیت تحصیلی و شغلی و ارتباط اجتماعی می شود.

ج- طول مدت اختلال حداقل یک ماه است (به اولین ماه مدرسه محدود نمی شود).

د- صحبت نکردن به علت عدم آشنایی با زبان گفتاری مورد استفاده دراجتماع نیست.

ه- اختلال به علت اختلال ارتباطی نیست (مثل لکنت زبان) و فقط در طول یک اختلال رشد فراگیر اتفاق نمی افتد مثل اسکیزوفرنی یا اختلال روانپریش دیگر.

شیوع

لالی انتخابی اختلال بسیار نادری است و در دختران شایعتر از پسران است. این اختلال عموماً مورد غفلت واقع می‌شود و تا زمان مدرسه مورد توجه و رسیدگی بالینی قرار نمی‌گیرد. اضطراب ملاک شایعی در این کودکان است، و ارتباط کودک با یکی از والدین خاصه مادر در بیشتر مواقع با گره‌های روانشناختی همراه است. امکان اینکه این اختلال به عنوان  هراس اجتماعی (اضطراب اجتماعی) مورد درمان قرار گیرد بسیار است. به واقع هراس اجتماعی یکی از اختلال‌های همراه لالی انتخابی است. این اختلال موجب می‌شود که کودک در روابط اجتماعی‌اش، در مدرسه و بین دوستان به مشکل بخورد و حتی گاهی مورد طرد قرار گیرد.

سن شروع علائم

به طور معمول، والدین اولین بار زمانی از مشکل آگاه می‌شوند که کودک شروع به رفتن به شیرخوارگاه یا مهد کودک می‌کند؛ ولی از آنجا که همه کودکان به مهد کودک نمی‌روند ممکن است این مشکل تا مدتی شناخته نشود. به همین علت سنین متفاوتی برای شروع این اختلال ذکر شده است از جمله: سن شروع بین ۵ ـ ۳ سالگی است.

سن شروع قبل از ۳ سالگی و همراه با یک ضربه روانی است (تنسر، ۱۹۹۲).شروع اختلال معمولاً در سنین ۵ تا ۶ سالگی است. سن شروع بین ۴ تا ۸ سالگی است در اغلب موارد، شروع قبل از ۵ سالگی است و مشکل معمولاً بعد از ورود به مدرسه در میانگین سنی ۶ سال و ۱۰ ماه تشخیص داده می‌شود.

بنابراین این اختلال معمولاً زیر ۵ سالگی و همراه با یک ضربه جسمی و روانی شروع می‌شود و یک سوم بچه‌ها با درمان یا بدون درمان دچار اختلالات دیگری مثل اضطراب و افسردگی می‌شوند ولی ۵۰% از آنان طی ۱۰ ـ ۵ سال بهبود می‌یابند.

تشخیص

ملاک‌های ابتلا به بیماری موتیسم انتخابی را در خود، دوست یا همسرتان مورد ارزیابی قرار دهید. این ملاک‌ها عبارتند از: عدم توانای تکلم منسجم در موقعیت‌های اجتماعی ویژه (مانند مدرسه) که انتظار صحبت کردن وجود دارد. توانایی تکلّم و تعامل نرمال در شرایط دیگر. عدم توانایی تکلّم تحت شرایط ویژه که یک تأثیر منفی بر روی عملکردهای تحصیلی و اجتماعی دارد. علائمی که بیشتر از یک ماه به طول می‌انجامند و باعث محروم شدن کودک در طی ماه اول مدرسه می‌شوند (تطابق با محیط جدید زمانبر است).

علائم بیماری در فردی که می‌تواند تحت شرایط مشخص به زبان بیگانه تکلّم کند، غیر قابل توجیه است (به طور مثال دختری که می‌تواند به زبان دیگر سلیس صحبت کند اما در جایی که با زبان مادری تکلّم می‌کنند آرام است، موتیسم انتخابی ندارد). علائم بیماری نمی‌توانند توسط ناتوانی‌های دیگر مانند اوتیسم، سندروم اسپرگر، اسکیزوفرنیا یا اختلالات روانی عمومی توجیه شوند. عدم توانایی تکلّم به دلخواه خود فرد نیست،
بیشتر مداخلات برای لالی انتخابی کودکان پایه‌های رفتاری دارند و شامل تقویت مادی و اجتماعی، تکنیک‌های شکل‌دهی و محو تدریجی هستند. بلکه این عدم توانایی، یک اضطراب شدید است که مانع از تکلم فرد می‌شود.

ویژگی‌های مشترک این کودکان

1-زمانی که باید حرف بزنند نشانه‌های غیرکلامی اضطراب را نشان می‌دهند (مثل افسردگی، اجتناب از تماس چشمی، بیقراری، یا باز نگه داشتن حرکات بدن).

2- نیازها و آرزوها و خواسته‌هایشان را بیشتر از طریق ارتباط غیرکلامی بیان می‌کنند (مثلا با حرکات سر و دست، اشاره کردن)، تا با استفاده از کلمات.

3- سعی می‌کنند از فعالیت‌هایی که نیاز به صحبت کردن دارند، اجتناب کنند (مثل درخواست از معلم برای رفتن به دستشویی، یا تیز کردن مداد).

4- خودشان را به فعالیت یا همکاری‌های غیرکلامی محدود می‌کنند (مثل گرفتن توپ در کلاس ورزش یا انجام فعالیت‌هایی که نیاز به تحریک جسمی بیشتری دارد).

مسائل دیگری که دیده شده با لالی انتخابی ارتباط دارند عبارتند از:

1.مسائلی که با اضطراب دیگری ارتباط دارد، مثل اضطراب اجتماعی، اضطراب جدایی، وسواس ـ اجبار یا گرایش‌های کمال‌گرایی.

2. بی‌اختیاری ادرار و یا مدفوع

3. لجبازی و یکدنگی گاهی ظاهر می‌شوند، اگر لالی انتخابی، نقص در صحبت‌کردن در یک یا چند موقعیت ارتباطی است که در صورت عدم‌تشخیص و درمان به موقع می‌تواند آثار سویی روی زندگی اجتماعی فرد بگذارد. چه این رفتارها به نظر می‌رسد که به هدف اجتناب از موقعیت‌های اضطراب برانگیز عمل می‌کنند.